ภาษีป้าย ขนาดไหน ยื่นที่ไหน และแบบไหนถูกที่สุด

ป้ายหน้าร้านเกือบทุกแบบต้องเสียภาษี แม้เป็นป้ายภาพล้วนไม่มีตัวอักษรก็ยังต้องเสีย มาดูวิธีคำนวณ พื้นที่ที่ต้องยื่น และป้ายแบบไหนช่วยประหยัดภาษีได้มากที่สุด

ธุรกิจที่มีหน้าร้านแทบทุกแห่งมักมีป้ายชื่อร้าน โลโก้ หรือป้ายโฆษณาติดตั้งไว้ แต่หลายคนไม่รู้ว่าป้ายเหล่านี้ต้องเสียภาษีตามกฎหมาย และหากไม่ยื่นให้ถูกต้อง อาจมีเงินเพิ่มตามมาได้ บทความนี้จะพาไปดูว่าป้ายแบบไหนต้องเสียภาษี คำนวณอย่างไร ยื่นที่ไหน และเลือกแบบป้ายแบบไหนให้ประหยัดที่สุด

ภาษีป้าย คืออะไร

ภาษีป้าย คือภาษีท้องถิ่นที่จัดเก็บจากป้ายแสดงชื่อ ยี่ห้อ หรือเครื่องหมายที่ใช้ในการประกอบการค้าหรือประกอบกิจการเพื่อหารายได้ ไม่ว่าจะทำจากวัสดุใด (ผ้าใบ ไม้ อะคริลิก สติกเกอร์ จอ LED) จัดเก็บโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ที่ป้ายตั้งอยู่ เป็นภาษีที่ต้องเสียเป็นรายปี

ป้ายขนาดไหนต้องเสียภาษี

หลักการคือ ป้ายที่ใช้เพื่อการค้าหรือหารายได้ต้องเสียภาษีแทบทั้งหมด แต่กฎหมายก็มีข้อยกเว้นสำหรับป้ายบางลักษณะ ตามมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติภาษีป้าย พ.ศ. 2510 ได้แก่

• ป้ายที่แสดงไว้ภายในอาคารที่ใช้ประกอบการค้า และมีพื้นที่ไม่เกิน 3 ตารางเมตรต่อป้าย
• ป้ายที่ติดบนยานพาหนะ ซึ่งมีพื้นที่ไม่เกิน 500 ตารางเซนติเมตร
• ป้ายที่แสดงไว้ ณ โรงมหรสพและบริเวณของโรงมหรสพเพื่อโฆษณามหรสพ
• ป้ายของราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานที่ไม่แสวงหากำไร (ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด)

หากป้ายของธุรกิจไม่เข้าเงื่อนไขยกเว้นเหล่านี้ ไม่ว่าจะขนาดเล็กแค่ไหน ก็ต้องยื่นแบบและเสียภาษีตามกฎหมาย เพียงแต่จำนวนเงินที่ต้องจ่ายจะน้อยหรือมากตามขนาดพื้นที่

จุดสับสนบ่อย: ป้ายที่มีแต่ภาพ ไม่มีตัวอักษรเลย ต้องเสียภาษีไหม

หลายคนเข้าใจผิดว่าป้ายที่ไม่มีตัวอักษรใดๆ เลย มีแต่โลโก้หรือสัญลักษณ์ล้วนๆ จะไม่ต้องเสียภาษีป้าย เพราะคิดว่าไม่ใช่ "ป้ายชื่อร้าน" ตามความหมายทั่วไป แต่ในทางกฎหมายกลับตรงกันข้าม ป้ายภาพล้วนไม่เพียงต้องเสียภาษี แต่ยังถูกจัดอยู่ในประเภทที่เสียภาษีแพงที่สุด

เหตุผลคือกฎหมายกำหนดประเภทป้ายจาก "การมีหรือไม่มีอักษรไทย" เป็นหลัก เมื่อป้ายไม่มีอักษรไทยเลย (ไม่ว่าจะเป็นเพราะมีแต่ภาพ หรือมีแต่อักษรต่างประเทศ) จะถูกจัดเข้าประเภทที่ 3 ทันที ซึ่งมีอัตราภาษีสูงสุดคือ 50 บาทต่อ 500 ตร.ซม. เทียบกับป้ายอักษรไทยล้วนที่เสียแค่ 5 บาทต่อ 500 ตร.ซม. — ต่างกันถึง 10 เท่า

ตัวอย่างให้เห็นภาพ

ร้านกาแฟแห่งหนึ่งติดป้ายหน้าร้านเป็นโลโก้รูปเมล็ดกาแฟและถ้วยกาแฟ ไม่มีตัวอักษรใดๆ บนป้ายเลย เจ้าของร้านเข้าใจว่าเพราะไม่มีชื่อร้านเขียนไว้ จึงไม่ใช่ป้ายที่ต้องเสียภาษี แต่ความจริงแล้ว ป้ายนี้ยังคงเข้าข่าย "ป้ายที่ใช้ในการประกอบการค้า" เพราะโลโก้ทำหน้าที่แทนชื่อร้านในการโฆษณาธุรกิจ จึงต้องเสียภาษี และเนื่องจากไม่มีอักษรไทยเลย จะถูกจัดเป็นป้ายประเภทที่ 3 อัตราภาษีสูงสุด แทนที่จะเป็นประเภทที่ 1 ซึ่งถูกกว่ามาก

ข้อยกเว้นที่แท้จริง ป้ายที่จะไม่ต้องเสียภาษีต้องเป็นป้ายที่ไม่ได้ใช้เพื่อการค้าหรือหารายได้เลย เช่น ภาพตกแต่งผนังร้านที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับชื่อแบรนด์หรือสินค้า หรือเข้าเงื่อนไขยกเว้นตามมาตรา 8 ที่กล่าวไปข้างต้น (เช่น ป้ายในอาคารพื้นที่ไม่เกิน 3 ตร.ม.) ไม่ใช่แค่เพราะป้ายนั้น "ไม่มีตัวหนังสือ" เพียงอย่างเดียว

พื้นที่ไหนต้องยื่น

เจ้าของป้ายต้องยื่นแบบและชำระภาษีป้าย ณ หน่วยงานท้องถิ่นที่ป้ายนั้นตั้งอยู่จริง ไม่ใช่ที่อยู่ตามทะเบียนบริษัท โดยแบ่งตามพื้นที่ดังนี้

• กรุงเทพมหานคร — ยื่นที่สำนักงานเขตในพื้นที่ที่ป้ายตั้งอยู่
• ต่างจังหวัด (นอกเขตเทศบาล) — ยื่นที่องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.)
• ต่างจังหวัด (ในเขตเทศบาล) — ยื่นที่สำนักงานเทศบาล
• เมืองพัทยา — ยื่นที่ศาลาว่าการเมืองพัทยา

หากธุรกิจมีสาขาหลายแห่งและมีป้ายติดตั้งอยู่ในหลายพื้นที่ ต้องยื่นแบบแยกกันตามพื้นที่ที่ป้ายแต่ละแห่งตั้งอยู่ ไม่สามารถยื่นรวมที่เดียวได้

คำนวณภาษีป้ายอย่างไร

สูตร: ภาษีป้าย = (พื้นที่ป้าย ÷ 500 ตร.ซม.) × อัตราภาษีตามประเภทป้าย

ขั้นตอนที่ 1: คำนวณพื้นที่ป้าย วัดส่วนที่กว้างที่สุด คูณส่วนที่ยาวที่สุดของขอบเขตป้าย (หน่วยเซนติเมตร) หากคำนวณแล้วมีเศษเกินครึ่งของ 500 ตร.ซม. ให้ปัดขึ้นเป็น 500 ตร.ซม. เต็มหน่วย หากไม่เกินครึ่งให้ปัดทิ้ง

ขั้นตอนที่ 2: ดูอัตราภาษีตามประเภทป้าย ตามกฎกระทรวงกำหนดอัตราภาษีป้าย พ.ศ. 2563 แบ่งเป็น 3 ประเภทหลัก

หากคำนวณแล้วภาษีต่ำกว่า 200 บาท กฎหมายกำหนดให้เสียขั้นต่ำป้ายละ 200 บาท

ตัวอย่างการคำนวณ: ป้ายประเภทที่ 2 ขนาด 200 × 100 ซม. = 20,000 ตร.ซม. → (20,000 ÷ 500) × 26 = 1,040 บาท

ป้ายแบบไหนถูกที่สุด

จากตารางอัตราภาษี จะเห็นว่า ป้ายที่ใช้อักษรไทยล้วน (ประเภทที่ 1) เสียภาษีถูกที่สุด คือ 5 บาทต่อ 500 ตร.ซม. ซึ่งถูกกว่าประเภทที่ 2 ถึงกว่า 5 เท่า และถูกกว่าประเภทที่ 3 ถึง 10 เท่า

ดังนั้น หากต้องการประหยัดภาษีป้าย ควรพิจารณา

• ออกแบบป้ายให้ใช้อักษรไทยล้วน ไม่ผสมภาษาอังกฤษหรือภาพประกอบ หากธุรกิจไม่จำเป็นต้องสื่อสารเป็นภาษาต่างประเทศ
• หากจำเป็นต้องมีชื่อแบรนด์เป็นภาษาอังกฤษ ให้พิจารณาแยกป้ายเป็นหลายป้ายขนาดเล็ก แทนป้ายใหญ่ป้ายเดียว เพื่อลดพื้นที่รวมที่ต้องคำนวณภาษี (แต่ควรตรวจสอบกับเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นก่อน เพราะบางพื้นที่อาจรวมพื้นที่ป้ายที่อยู่ติดกันเป็นป้ายเดียว)
• หลีกเลี่ยงป้ายจอ LED หรือป้ายที่เปลี่ยนข้อความได้ หากไม่จำเป็น เพราะป้ายลักษณะนี้มักถูกจัดอยู่ในอัตราที่สูงกว่าป้ายทั่วไป

ยื่นเมื่อไร

• ป้ายเดิมที่เคยเสียภาษีแล้ว ยื่นแบบ ภ.ป.1 และชำระภาษีได้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 31 มีนาคม ของทุกปี
• ป้ายที่เพิ่งติดตั้งใหม่ระหว่างปี ต้องยื่นแบบภายใน 15 วัน นับจากวันที่ติดตั้งป้าย
• หลังยื่นแบบแล้ว เจ้าหน้าที่จะออกใบแจ้งการประเมิน (ภ.ป.2) และต้องชำระภาษีภายใน 15 วัน นับจากวันที่ได้รับแจ้งการประเมิน
• หากภาษีที่ต้องชำระเกิน 3,000 บาท สามารถขอผ่อนชำระเป็น 3 งวดเท่าๆ กันได้ โดยต้องยื่นเรื่องขอผ่อนก่อนถึงกำหนดชำระ

หากไม่ยื่นหรือยื่นล่าช้า จะเกิดอะไรขึ้น

• ไม่ยื่นแบบภายในกำหนด เสียเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของค่าภาษีที่ต้องเสีย
• ยื่นแบบไม่ถูกต้อง ทำให้ภาษีที่คำนวณได้ต่ำกว่าความจริง เสียเงินเพิ่มร้อยละ 10 ของภาษีส่วนที่ประเมินเพิ่มเติม
• ไม่ชำระภาษีภายในเวลาที่กำหนด เสียเงินเพิ่มร้อยละ 2 ต่อเดือนของค่าภาษีที่ค้างชำระ

เอกสารที่ต้องเตรียม

• ใบเสร็จรับเงินค่าภาษีป้ายของปีก่อนหน้า (กรณีป้ายเดิม)
• สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนเจ้าของป้าย
• ทะเบียนพาณิชย์ หรือหนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล
• แผนที่ตั้งป้ายโดยสังเขป
• หนังสือมอบอำนาจ (กรณีไม่สามารถมายื่นด้วยตนเอง)

สรุป

ภาษีป้ายเป็นภาษีท้องถิ่นที่ผู้ประกอบการมักมองข้าม แต่มีผลบังคับใช้กับป้ายเกือบทุกประเภทที่ใช้เพื่อการค้า ยกเว้นป้ายขนาดเล็กบางลักษณะตามที่กฎหมายกำหนด การคำนวณภาษีขึ้นอยู่กับทั้งขนาดพื้นที่และประเภทของข้อความบนป้าย โดยป้ายอักษรไทยล้วนเสียภาษีถูกที่สุด ในขณะที่ป้ายภาพล้วนแม้ไม่มีตัวอักษรเลยก็ยังคงต้องเสียภาษีในอัตราสูงสุด ผู้ประกอบการควรยื่นแบบและชำระภาษีให้ตรงตามกำหนดเวลาในพื้นที่ที่ป้ายตั้งอยู่จริง เพื่อหลีกเลี่ยงเงินเพิ่มที่อาจตามมา หากไม่แน่ใจว่าป้ายของธุรกิจเข้าข่ายต้องเสียภาษีหรือไม่ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านบัญชีและภาษี หรือสอบถามเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในพื้นที่โดยตรง